Cursusliteratuur NKBV

Klimsport

De NKBV heeft eigen cursusboekjes en instructeurshandleidingen voor de sportklimcursussen Indoor Toprope, Indoor Voorklimmen en Outdoor Voorklimmen. Op deze pagina vind je errata en updates voor deze boekjes. Je kunt de cursusboekjes en instructeurshandleidingen hier downloaden en natuurlijk ook via de NKBV webshop bestellen. 

De cursusliteratuur van de NKBV is gericht op een situatie waarbij een instructeur cursisten begeleidt. De NKBV heeft geen literatuur die bedoeld is als zelfstudie-boek. 
Ben je wel op zoek naar een zelfstudieboek voor de klimsport? We raden de volgende boeken aan:
  • Voor indoor klimmen en boulderen: Indoor Klettern. Das officiele Lehrbuch zum DAV-Kletterschein. BLV Buchverlag, 1e oplage 2009, ISBN-13: 978-3-8354-0564-6.
  • Voor outdoor klimmen en boulderen: Outdoor Klettern. Das officiele Lehrbuch zum DAV-Kletterschein. BLV Buchverlag, 1e oplage 2013, ISBN-13: 978-3-8354-1108-1.


Indoor Toprope

Het lesmateriaal van de cursus Indoor Toprope is ingericht op beginners. In de cursus van vier lessen worden de basis klim- en zekeringstechnieken aangeleerd. Aan het eind van de cursus kunnen de cursisten zelfstandig toprope klimmen en zekeren.  
 
Nieuwe competenties 05-10-2016:
  • De inhoud van het cursusboekje en de instructeurshandleiding is niet aangepast aan de nieuwe competenties voor de cursus IT.   
Belangrijke wijzigingen cursusboekje versie 2014.1 t.o.v. versie 1.2: 
  • De tekst van het cursusboekje is aangepast aan de actualiteit. Zie wijzigingen/errata versie 1.1/1.2.  De inhoud van de instructeurshandleiding is niet aangepast.  
Wijzigingen/errata versie 1.1/1.2:
  • Op de binnenzijde van de kaft van de instructeurshandleiding staat versienummer 1.2. In het binnenwerk staat versie 1.1 vermeld.
  • Abseilacht: Overal waar in cursusliteratuur in de tekst wordt vermeld dat met een abseilacht gezekerd kan worden dient dit vervangen te worden door tuber (achtige). De abseilacht wordt bij voorkeur NIET meer gebruikt ivm ontoerijkende remwerking. Een tuber(achtige) met remsleuven of halfautomaat heeft de voorkeur (o.a. pagina 30 instructeurshandleiding). 
  • Betrek halfautomatische zekeringsapparaten in de cursus (o.a. pagina 30 instructeurshandleiding). Deze zekeringsapparaten zijn in een hal waar veel afleiding is sterk aan te raden boven tuberachtigen die geen back-up bieden. Let er op dat ook hier geldt dat het remtouw altijd met minimaal één hand vast moet worden gehouden. Fouten met halfautomaten zijn te wijten aan nonchalance of gebrek aan kennis - niet aan disfunctioneren van het apparaat.
  • Er zijn twee methoden om het zekeren aan te leren: 'ompakken' of 'tunnelen'. Beide methoden bieden evenveel veiligheid. Met 'tunnelen' kan over het algemeen sneller touw worden ingenomen of uitgegegeven dan met overpakken. Het is een misvatting te denken dat alleen overpakken veilig is - beginners hebben vaak moeite beide touwen goed te controleen tijdens het overpakmoment. De kans op geheel loslaten bij een onverwachte val van de klimmer is aanwezig. Daarnaast is tunnelen de methode die door de meeste ervaren klimmers wordt toegepast en in die hoedanigheid een goede voorbereiding op later. Zie o.a. pagina 42-44 instructeurshandleiding.
  • Tot slot een aanvulling op de constatering dat het examen een momentopname is. Voor cursisten: als je na je examen een tijd niet klimt vergeet je snel wat je geleerd hebt. Ga daarom snel na je cursus zelfstandig aan de slag. Was het erg lang geleden, volg als cursist een opfriscursus. Voor de instructeurs: benadruk het belang van zelfstandig aan de slag gaan en wijs op de mogelijkheid van een opfriscursus. Verwijs naar klimcentrum of klimvereniging. 

Indoor Voorklimmen 

Het lesmateriaal van de cursus Indoor Voorklimmen is gericht op de mensen die buiten willen gaan klimmen of wedstrijdambities hebben. De cursus en het bijbehorende lesmateriaal sluit aan op de cursus Indoor Toprope en staat niet op zichzelf.
Nieuwe competenties 05-10-2016:
  • De inhoud van het cursusboekje en de instructeurshandleiding is niet aangepast aan de nieuwe competenties voor IV.  
Belangrijke wijzigingen cursusboekje versie 2014.1 t.o.v. versie 1.0: 
  • De tekst van het cursusboekje is aangepast aan de actualiteit. Zie wijzigingen/errata versie 1.0. De inhoud van de instructeurshandleiding is niet aangepast.  
Wijzigingen/errata versie 2014.1:
  • Er zijn nog geen wijzigingen/errata. 
Wijzigingen/errata versie 1.0:
  • Abseilacht: Overal waar in cursusliteratuur in de tekst wordt vermeld dat met een abseilacht gezekerd kan worden dient dit vervangen te worden door tuber (achtige). De abseilacht wordt bij voorkeur NIET meer gebruikt ivm ontoerijkende remwerking. Een tuber(achtige) met remsleuven heeft de voorkeur. 
  • Betrek halfautomatische zekeringsapparaten in de cursus. Deze zekeringsapparaten hebben de fagelopen 20 jaar bewezen prima geschikt te zijn om een voorklimmer mee te zekeren. In een hal waar veel afleiding zijn ze sterk aan te raden boven tuberachtigen die geen back-up bieden. Let er op dat ook hier geldt dat het remtouw altijd met minimaal één hand vast moet worden gehouden. Fouten met halfautomaten zijn te wijten aan nonchalance of gebrek aan kennis - niet aan disfunctioneren van het apparaat. 
  • Er zijn twee methoden om het zekeren aan te leren: 'ompakken' of 'tunnelen'. Beide methoden bieden evenveel veiligheid. Met 'tunnelen' kan over het algemeen sneller touw worden ingenomen of uitgegegeven dan met overpakken. Het is een misvatting te denken dat alleen overpakken veilig is - beginners hebben vaak moeite beide touwen goed te controleen tijdens het overpakmoment. De kans op geheel loslaten bij een onverwachte val van de klimmer is aanwezig. Daarnaast is tunnelen de methode die door de meeste ervaren klimmers wordt toegepast en in die hoedanigheid een goede voorbereiding op later.  
  • Ombouwen naar laten zakken (toprope): In sommige situaties kun je bovenaan de route niet inklippen in karabiners maar moet je ombouwen. Wat verstaan we hieronder: jezelf vastmaken aan de haak (haken) bovenaan de route, het touw door de haak halen en jezelf weer vastmaken aan het touw. Dit doe je bijvoorbeeld in Spaarnwoude. Benadruk in dat geval het belang van heldere communicatie vooraf en tijdens het ombouwen. Hoe? Zorg dat VOORAF duidelijk is of de klimmer gaat ombouwen tot laten zakken OF dat de klimmer bovenaan stand maakt en gaat abseilen. Communiceer daarnaast visueel met elkaar. Voordat de klimmer losmaakt kijkt hij/zij naar de zekeraar of die nog steeds aan het zekeren is. Voor de klimmer gaat hangen, nadat hij/zij heeft omgebouwd, moet er: - (oog)contact zijn met de zekeraar; - pas worden losgemaakt ok van de zekeraar en voelbare touwspanning. Opmerking: tijdens de gehele uitvoering blijft de zekeraar de voorklimmer zekeren! Er wordt NOOIT stand geroepen! De voorklimmer komt op 20 meter hoogte op de standplaats aan en maakt zich op om de route om te bouwen. Hij roept per ongeluk ‘stand’ waardoor zijn zekeraar denkt dat hij kan stoppen met zekeren. Als de voorklimmer zijn touw door de haak heeft gehaald roept hij ‘blok’. De zekeraar die intussen bezig is met iets anders, verstaat dit niet goed, denkt dat er bedoeld wordt dat hij kan nakomen en roept ‘Oké’ terug. Hierop maakt de voorklimmer zijn zelfzekering los en valt tot op de grond. Zwaargewond wordt hij na een moeizame reddingsoperatie geborgen. ?Preventie: spreek van te voren goed af hoe de voorklimmer naar beneden komt, abseilend of via laten zakken. Hou altijd dezelfde (uniforme) touwcommando’s aan. En houdt elkaar ook altijd visueel in de gaten.
  • De aandacht voor spotten is op zich prima, maar vertrouw er echter niet te veel op. Beter is het om de klimmer zelf te leren een onverwachte val op te vangen. Een ongeoefende spotter, of de suggestie wekken van gespot worden waar het geen zin heeft doet meer kwaad dan goed. Een klimmer moet zich er van bewust zijn dat soms tot het vierde setje het risico van een val tot op de grond bestaat. Geen spotter die dan helpt. Houdt daar rekening mee en leer de klimmer actief en val opvangen.

Outdoor Voorklimmen 

Wie buiten in de rots wil leren sportklimmen volgt eerst een basiscursus 'single pitch'. Wie verder daarna verder wil kan een aanvullende module volgen. Er is een module voor multipitch sportklimmen en een module voor het klimmen met eigen zekeringen, het zogenaamde 'Trad’ (traditioneel) klimmen.
 
Je vindt hieronder het document waarin de competenties van de basiscursus en de beide modules staan beschreven. De over te brengen competenties worden hierin relatief uitvoerig omschreven. De reden hiervoor is dat er nog met de huidige NKBV literatuur (de bekende cursusboekjes en instructeurshandleidingen OV) gewerkt zal moeten worden. Nieuwe literatuur is weliswaar gepland, maar niet op afzienbare termijn beschikbaar. Daar waar nodig wordt in het document uitgebreider op de materie ingegaan of wordt verwezen naar het kenniscentrum. Voor een instructeur zal het zonder al te veel moeite mogelijk zijn om de huidige literatuur te blijven gebruiken om de cursussen nieuwe stijl vorm te geven.
 
De actuele NKBV Opleidingsnormen en in het Kenniscentrum vermelde technieken kunnen in tegenspraak zijn met de laatste versies van de cursusboekjes en instructeurshandleidingen. De ‘Aanbeveling voor veilig zekeren bij het sportklimmen’ is hier een goed voorbeeld van. Waar dit het geval is, gaat de inhoud van de actuele NKBV Opleidingsnormen en de bijbehorende artikelen in het Kenniscentrum voor op de cursusboekjes en instructeurshandleidingen. Drukwerk laat zich minder makkelijk, en slechts tegen hogere kosten, aanpassen dan een online document.
Belangrijkste wijzigingen cursusboekje OV versie 2014.1 t.o.v. 2010.1: 
De tekst van het cursusboekje is voor een groot deel herschreven. De instructeurshandleiding is nog niet gewijzigd. De belangrijkste wijzigingen zijn t.o.v. de vorige versie zijn:
  • Alle wijzigingen bij het zekeren indoor gelden ook bij de cursus Outdoor Voorklimmen. 
  • De voorkeursmethode om (outdoor) te zekeren is veranderd van HMS naar tuber(achtige) of halfautomaat. 
  • Op standplaatsen wordt aangeleerd om afhankelijk van de situatie of over de standplaats of over het lichaam te zekeren. 
De touwcommando's zijn net als voorheen te vinden in een los document in het Kenniscentrum
 
Wijzigingen/errata versie 2010.1: 
  • De touwcommando's zijn opgenomen in een apart document en niet in het cursusboekje. Dit document staat online in het Kenniscentrum. Wanneer door de wind, drukte of verkeerslawaai de klimmers elkaar niet meer kunnen verstaan, kunnen de touwcommando’s prima door middel van handtekens en gebaren worden gegeven. Probeer niet harder te roepen dan noodzakelijk is. Klimgebieden liggen veelal in natuurgebieden – rust wordt op prijs gesteld. Nederlanders worden door inwoners van buurlanden vaak als extreem luid en hinderlijk ervaren!
  • Abseilacht: Overal waar in cursusliteratuur in de tekst wordt vermeld dat met een abseilacht gezekerd/abgeseild kan/moet worden dient dit vervangen te worden door HMS of tuber. De abseilacht wordt bij voorkeur NIET meer gebruikt ivm ontoerijkende remwerking. Een tuber(achtige) met remsleuven , een HMS, of een halfautomaat (bij klimmen van enkele lengtes) voldoet beter dan de abseilacht ivm de grotere remwerking. 
  • Betrek halfautomatische zekeringsapparaten in de cursus. Deze zekeringsapparaten hebben de fagelopen 20 jaar bewezen prima geschikt te zijn om een voorklimmer mee te zekeren. Waar klimmers erg lang in een route hangen (uitwerken) zijn ze aan te raden boven tuberachtigen die geen back-up bieden mocht de concentratie verslappen. Let er op dat ook hier geldt dat het remtouw altijd met minimaal één hand vast moet worden gehouden. Fouten met halfautomaten zijn te wijten aan nonchalance of gebrek aan kennis - niet aan disfunctioneren van het apparaat. 
  • Het 'tunnelen' wordt op p.31 aangeraden als methode in bijzondere situaties. Dit wordt breder getrokken: beide methoden om te zekeren - 'ompakken' of 'tunnelen' - kunnen gehanteerd worden. Beide methoden bieden evenveel veiligheid. Met 'tunnelen' kan over het algemeen sneller touw worden ingenomen of uitgegegeven dan met overpakken. Het is een misvatting te denken dat alleen overpakken veilig is - beginners hebben vaak moeite beide touwen goed te controleen tijdens het overpakmoment. De kans op geheel loslaten bij een onverwachte val van de klimmer is aanwezig. Daarnaast is tunnelen de methode die door de meeste ervaren klimmers wordt toegepast en in die hoedanigheid een goede voorbereiding op later.  
  • Cursusboekje Outdoor Voorklimmen, pagina 45: stand aan twee haken. Afbeelding van de opbouw van de rijverankering wordt in volgende druk vervangen door nieuw plaatje volgens huidige inzichten standplaatsbouw. Tekst wordt gewijzigd naar methode met hele mastworp. 
  • Cursusboekje Outdoor Voorklimmen, pagina 53: onder punt 3 moet het woord "beenlus" vervangen worden door "zekeringslus". Het bijbehorende plaatje is wel correct. 
  • Instructeurshandleiding Outdoor Voorklimmen: op pagina 46 moet onder paragraaf 6.8, derde liggend streepje het woord "beenlus" worden vervangen door "zekeringslus". Het bijbehorende plaatje is wel correct.
  • De aandacht voor spotten is op zich prima, maar vertrouw er echter niet te veel op. Beter is het om de klimmer zelf te leren een onverwachte val op te vangen. Een ongeoefende spotter, of de suggestie wekken van gespot worden waar het geen zin heeft doet meer kwaad dan goed. Een klimmer moet zich er van bewust zijn dat soms tot het vierde setje het risico van een val tot op de grond bestaat. Geen spotter die dan helpt. Houdt daar rekening mee en leer de klimmer actief en val opvangen.
Outdoor Voorklimmen: Trad
‘Module Trad’ is het NKBV opleidingstraject voor het klimmen in niet of deels behaakte routes. Het gaat hierbij niet om alpien terrein, waarbij technieken komen kijken die niet in deze cursus worden behandeld. De NKBV heeft geen eigen cursusboek of instructeurshandleiding, maar gebruikt een lesbrief gebaseert op het boek "Trad Climbing+" van Adrian Berry en John Arran, Rockfax, 2007.
 

 

Opleidingsnormen NKBV en actualiteit

De NKBV baseert de inhoud van haar opleidingen op de opleidingsnormen van de NKBV. Deze zijn in principe gelijk aan de 'Lehrmeinung' van de Duitse Alpenvereniging DAV en /of die van de Alpenverein Österreich. In de praktijk zal er af en toe van het Duitse voorbeeld worden afgeweken. De opleidingsnormen van de NKBV worden verwoord in de cursus- en opleidingsliteratuur, artikelen in het Kenniscentrum en in publicaties zoals de Hoogtelijn en de diverse brochures. 

Zowel opleidingsnormen als bepaalde technieken zijn, hoewel ze ‘tried en tested’ en up-to-date zijn, geen statisch gegeven. Het kan af en toe voorkomen dat de opleidingsnormen, de opleidingsliteratuur, en de wijzigingen/errata hierin elkaar tegenspreken. Hanteer in dat geval het meest actuele document of vraag NKBV Opleidingen om raad. 

Lees meer over: